خطای دید در توسعه محصول: چرا قدمهای آخر تمامی ندارند؟
در مدیریت پروژه و استراتژی محصول، یک خطای محاسباتیِ بسیار رایج وجود دارد: «برابر دانستن مسافتِ باقیمانده با زمانِ باقیمانده» (یا همان توهمِ حرکت در خط مستقیم).
برای درک بهتر، یک سفر جادهای را تصور کنید:
فرض کنید در روزهای شلوغِ تعطیلات، از تهران به سمت شمال (مثلاً جاده چالوس) حرکت میکنید. روی نقشه، فاصلهی شما تا مقصد مشخص است. ممکن است با سرعت خوبی اتوبان را طی کنید و روی نقشه ببینید که فقط ۲۰ کیلومتر تا مقصد فاصله دارید. ظاهراً رسیدهاید! اما در واقعیت، همان ۲۰ کیلومترِ پایانی به دلیل گرههای ترافیکی، پیچوخمهای کوهستانی و خستگیِ مسیر، ممکن است بیشتر از کلِ مسیرِ طیشده زمان ببرد.
اینکه روی نقشه به مقصد نزدیک هستید، لزوماً به معنای اتمام سریعِ کار نیست.
در دنیای توسعه وب و طراحی محصول نیز دقیقاً با همین پدیده مواجهیم. شما به عنوان یک توسعهدهنده، وقتی پروژهای را شروع میکنید:
۱. در ۲ روز اول، کل ساختار سایت را با المنتور (Elementor) بالا میآورید. (ظاهراً ۹۰٪ کار تمام شده است).
۲. اما تنظیم کردن «ریسپانسیو»، «بهینهسازی سرعت»، توسعهی یکی دو «فیچر» [Feature] خاص، «رفع تداخل افزونهها» و «تایید نهایی مشتری» ممکن است ۲ هفته زمان ببرد.
اینجاست که سرعت پیشرفت (Velocity) به شدت افت میکند و قانون نانوشتهی پروژهها خود را نشان میدهد: «۱۰ درصدِ آخر پروژه، ۹۰ درصدِ انرژی را میگیرد.»
پیام اصلی این است:
«اینکه میبینی فقط چند قدم تا پایان مانده (مقصد در دیدرس است)، به این معنی نیست که واقعاً کار تمام شده است. آن چند قدم آخر ممکن است سختترین و زمانبرترین بخش کل پروژه باشد.»
درس مدیریتی:
در برنامهریزیها و مدیریت انتظاراتِ مشتری، هیچگاه بر اساس «ظاهرِ باقیماندهی کار» زمان پایان را تخمین نزنید. برنامهریزیِ شما باید بر اساس «زمانِ واقعی اجرا و پولیش نهایی» باشد، نه مسافتِ ظاهری روی نقشه.